หลายคนอาจเคยได้ยินการรักษาเกี่ยวกับเวชศาสตร์ฟื้นฟู (Physical Medicine and Rehabilitation :PM&R) กันมาบ้างแล้ว แต่หลายคนอาจยังไม่เข้าใจว่าคืออะไร เป็นการรักษาแบบไหน? โดยเวชกรรมฟื้นฟูหรือ PM&R เป็นสาขาทางการแพทย์ที่รักษาโดยแพทย์เฉพาะทางร่วมกับแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญสาขาอื่น ๆ เช่น นักกายภาพบำบัด เพื่อช่วยรักษาฟื้นฟูสภาพร่างกายของผู้ป่วยให้กลับสู่สภาพปกติและมีสุขภาพที่แข็งแรง เป็นทางเลือกการรักษาโดยไม่ต้องผ่าตัด ส่วนจะช่วยฟื้นฟูรักษาอาการอะไรได้บ้าง ไปดูกัน
เวชศาสตร์ฟื้นฟู เหมาะกับใคร ช่วยรักษาฟื้นฟูอาการอะไรได้บ้าง ?
- ผู้ที่มีอาการปวดเรื้อรัง ผู้ป่วยที่พบได้บ่อยในคลินิกเวชศาสตร์ฟื้นฟูคือ ผู้ที่มีอาการปวดเรื้อรัง ทั้งอาการปวดจากกล้ามเนื้อหรืออาการปวดกระดูก โดยทั่วไปแล้วอาการปวดเหล่านี้เป็นอาการปวดที่ไม่ได้รุนแรงแต่ก็ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้ เช่น กล้ามเนื้ออักเสบ ปวดคอ ปวดไหล่ โดยวิธีการรักษามีหลายวิธี เช่น การทำกายภาพบำบัด การใช้เครื่องอัลตราซาวด์ (Ultrasound Therapy) เพื่อใช้คลื่นความร้อนลึกเข้าไปรักษาอาการปวดในระดับชั้นกล้ามเนื้อ เอ็น และกระดูก
- ผู้ที่มีปัญหาทางด้านระบบประสาทหรือมีปัญหาเรื่องการทรงตัว เช่น ผู้ป่วยโรคสมองพิการแต่กำเนิด โรคหลอดเลือดสมองหรืออัมพาต กล้ามเนื้ออ่อนแรง โรคพาร์กินสัน หรือผู้ที่มีปัญหาทางด้านสมองหรือไขสันหลังจากอุบัติเหตุ นิยมใช้เครื่อง PMS (Peripheral Magnetic Stimulation) เพื่อช่วยกระตุ้นระบบประสาทส่วนปลาย ช่วยชะลอการฝ่อลีบของกล้ามเนื้อและช่วยเพิ่มความแข็งแรง
- อาการปวดจากโรคออฟฟิศซินโดรม เป็นโรคที่พบได้บ่อยในวัยทำงาน เป็นอาการปวดบริเวณคอ บ่า ไหล่ หลัง และสะบัก โดยคลินิกเวชศาสตร์ฟื้นฟูจะประเมินอาการของผู้ป่วยก่อนว่าอยู่ในระดับใด อาจเริ่มจากการทานยา ทำกายภาพบำบัด ใช้เครื่องช็อคเวฟ (Shock Wave Therapy) หรือเครื่อง PMS
- ผู้ที่ต้องใช้แขน – ขาเทียม เพื่อช่วยฝึกการใช้กล้ามเนื้อแขน ขา และข้อต่อให้แข็งแรง สามารถเคลื่อนไหวหรือช่วยเหลือตัวเองได้
- นักกีฬาหรือผู้ที่บาดเจ็บจากเล่นกีฬา เช่น อาการปวดหรืออักเสบของกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น ข้อต่อและกระดูก เพื่อเพิ่มสมรรถภาพทางร่างกายให้ใช้งานได้ตามปกติ
- ผู้ป่วยหลังผ่าตัดหรือระยะพักฟื้น เพื่อช่วยฟื้นฟูสมรรถภาพทางร่างกายให้กลับไปอยู่ในสภาพปกติและสามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- ผู้สูงอายุ เพื่อช่วยฟื้นฟูร่างกายจากอาการเสื่อมตามวัยต่าง ๆ เช่น หัวเข่าเสื่อม กระดูกเสื่อม โรคไขข้ออักเสบ
เวชศาสตร์ฟื้นฟูเป็นทางเลือกในการบำบัดรักษาผู้ป่วยหรือผู้ที่มีอาการต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อการเคลื่อนไหวหรือการใช้ชีวิตประจำวันเพื่อให้ร่างกายมีประสิทธิภาพที่ดีและกลับสู่สภาพปกติอย่างแข็งแรง โดยจะเริ่มจากการตรวจวินิจฉัยและให้คำปรึกษาก่อน จากนั้นจะเลือกใช้วิธีการรักษาด้วยยา การฉีดสเตียรอยด์ การทำกายภาพบำบัด และการรักษาด้วยเครื่องมือต่าง ๆ เช่น เครื่องอัลตราซาวด์ (Ultrasound Therapy), เครื่องเลเซอร์กำลังสูง (High Power Laser), เครื่องช็อคเวฟ (Shock Wave Therapy), เครื่องช็อตเวฟ ไดอะเธอร์มีย์ (Short Wave Diathermy), เครื่อง PMS (Peripheral Magnetic Stimulation) ตามดุลยพินิจของแพทย์
